Logo Polskiego Radia
Print

Rocznica aresztowania Stefana Wyszyńskiego

PR dla Zagranicy
Katarzyna Semaan 25.09.2017 10:42
  • Rocznica aresztowania kardynała Stefana Wyszyńskiego [posłuchaj]
64 lata temu komunistyczne władze aresztowały kardynała Stefana Wyszyńskiego, prymasa Polski.
Kardynał Stefan Wyszyński, foto. PAPKardynał Stefan Wyszyński, foto. PAP

Po zatrzymaniu, bez sądu i wyroku, kardynał został wywieziony z Warszawy i pozostawał w odosobnieniu przez trzy lata.

Razem z prymasem został aresztowany jego sekretarz - biskup Antoni Baraniak, który na 27 miesięcy trafił do więzienia na Rakowieckiej. Był poddawany bestialskim torturom, które miały doprowadzić do złożenia zeznań obciążających kardynała. Jego nieugięta postawa udaremniła komunistom spreparowanie procesu pokazowego prymasa Wyszyńskiego.

Bezpośrednim powodem zatrzymania prymasa był memoriał biskupów do władz z maja 1953 roku. Kardynał Wyszyński mówił w nim, że wobec represji, jakich doznaje Kościół w Polsce, nie jest możliwy kompromis. Znalazły się tam słynne słowa: "Non possumus. Rzeczy Bożych na ołtarzach cesarza składać nie wolno". Był to wyraźny sprzeciw prymasa, uważanego za interreksa występującego w imieniu narodu.

Wraz z zatrzymaniem prymasa aresztowano też biskupów i księży, niektórych pozbawiano urzędów. Komunistyczna propaganda zarzucała kardynałowi Wyszyńskiemu "zohydzanie Polski Ludowej”, nazywając go "awanturniczym wychowankiem Watykanu". Jednocześnie w różnych miejscach kraju pojawiały się ulotki i napisy na murach wyrażające protest przeciwko aresztowaniu prymasa.

Kazanie wygłoszone przez kardynała Wyszyńskiego podczas procesji Bożego Ciała 1953 roku zapadło w pamięć wiernych. W okresie internowania prymasa i prześladowań Kościoła, wielokrotnie wracano do tamtych znamiennych słów. Między innymi, do fragmentu, w którym prymas podkreślał potrzebę posługi kapłańskiej pełnionej wśród ludzi i dla ludzi.

Po internowaniu kardynała Wyszyńskiego obowiązki przewodniczącego Konferencji Episkopatu objął biskup Michał Klepacz. Jego postawa po latach była różnie oceniana, od krytyki za uległość wobec rządu, po opinie, że przyjął na siebie odium społeczeństwa i przeprowadził Kościół w Polsce przez najtrudniejszy okres, z możliwie najmniejszymi stratami.

Święta Bożego Narodzenia 1953 roku kardynał Wyszyński spędził w odosobnieniu, w Stoczku koło Lidzbarka Warmińskiego. W Wigilię Rozgłośnia Polska Radia Wolna Europa nadała życzenia poety i pisarza Jana Lechonia, który mówił o prymasie, jako odważnym pasterzu Kościoła.

Ksiądz Jan Sikorski, który jako kleryk odwiedził kardynała Wyszyńskiego w Komańczy w sierpniu 1956 roku, po latach wspominał, jak wraz z kolegą udało mu się zmylić straże i wejść na strzeżony teren. Opowiadał (1993), że stanęli przed prymasem ubrani w ZMP-owskie koszule, w krótkich spodenkach i brudnych trampkach.

Podczas internowania prymas Wyszyński opracował program odnowy życia religijnego w Polsce, zawarty w Jasnogórskich Ślubach Narodu. Został uwolniony 28 października 1956 roku. W przemówieniu radiowym wygłoszonym dwa miesiące po powrocie do Warszawy, w Wigilię 1956-go, prymas zwrócił się z orędziem do rodaków w kraju i za granicą.

Kardynał Stefan Wyszyński, nazwany Prymasem Tysiąclecia, kierował Kościołem w naszym kraju ponad 30 lat. W latach 60. XX wieku uczestniczył w pracach Soboru Watykańskiego II. Z jego inicjatywy Episkopat Polski w 1965 roku wystosował orędzie do biskupów niemieckich, zawierające przebaczenie i apel o pojednanie obu narodów. Na prośbę prymasa zwracającego się w imieniu biskupów polskich, w 1964 roku papież Paweł VI ogłosił Maryję Matką Kościoła. W 1966 roku z inicjatywy kardynała odbyły się uroczystości Millenium Chrztu Polski. W latach 1980-81 Prymas był mediatorem pomiędzy "Solidarnością" a władzami.

Zmarł na chorobę nowotworową, 28 maja 1981 roku. Jego pogrzeb stał się wielkim wydarzeniem patriotycznym i manifestacją poparcia głoszonych przez niego idei. Pośmiertnie, w 1994 roku został uhonorowany Orderem Orła Białego. Od 1989 roku trwa jego proces beatyfikacyjny.

IAR/ks

Print
Copyright © Polskie Radio S.A O nas Kontakt